Sad Dereniowy — historia i podejście
Skąd pomysł na dereń?
Sad założyliśmy w 2019 roku. Pomysł zrodził się podczas lektury książek o zdrowiu i medycynie klasztornej. Święta Hildegarda z Bingen — XII-wieczna mistyczka i zielarka — uważała dereń jadalny za owoc wyjątkowo wartościowy. Zalecała go zarówno osobom zdrowym, jak i chorym, ze względu na jego właściwości oczyszczające i wzmacniające.
Kiedy sprawdziliśmy skład chemiczny owoców w badaniach naukowych — irydoidy, antocyjany, witamina C porównywalna z czarną porzeczką, kwas loganowy nieobecny w żadnym innym popularnym owocu — postanowiliśmy posadzić sad z myślą o przetwórstwie.
Sadzonki i dobór odmian: od czołowych polskich szkółkarzy specjalizujących się w Cornus mas.
Gdzie jesteśmy
Sad zlokalizowany jest w Suchodołach (gm. Gościeradów, woj. lubelskie), w sercu Lubelszczyzny. Powierzchnia: ok. 2,5 ha, ok. 1 500 drzew. Nasadzenia z 2019 roku. Produkcja bez chemicznej ochrony roślin — dereń jadalny nie wymaga fungicydów ani insektycydów.
Produkcja oparta na danych, nie na intuicji
Dobór odmian oparty na badaniach naukowych (m.in. Kucharska, Instytut Sadownictwa). Każda odmiana w sadzie ma określone przeznaczenie: mrożenie, kiszenie, nalewki, dżemy, surowiec farmaceutyczny.
Nie stosujemy chemicznej ochrony roślin — dereń jadalny jest praktycznie wolny od szkodników i chorób grzybowych, co potwierdzają wieloletnie obserwacje uprawowe.
Zbiór ręczny, z mat rozłożonych pod drzewami — owoce dojrzewają i opadają naturalnie, co gwarantuje pełną dojrzałość i najwyższe stężenie substancji aktywnych.
Co uprawiamy
Kolekcja obejmuje odmiany polskie (m.in. z Arboretum w Bolestraszycach: Szafer, Dublany, Kresowiak, Florianka, Słowianin, Juliusz) oraz ukraińskie (Swietłaczok, Wydubieckij, Korałłowyj Marka).
Każda odmiana dobrana pod konkretne zastosowanie przetwórcze — od dżemów i kiszonki po gorzelnictwo i surowiec farmaceutyczny. Sezon zbioru trwa od początku sierpnia (najwcześniejsza Flava) do połowy października (najpóźniejsza Florianka).
Główne bloki produkcyjne: Dublany, Swietłaczok, Florianka, Kresowiak — po kilkaset drzew każda.
Kolekcja odmianowa (działka 258/1): Juliusz, Flava, Szafer, Korałłowyj Marka, Słowianin — odmiany pokazowe i specjalistyczne.
Zobacz szczegóły odmian i daty zbioru
Sprawdzeni dostawcy sadzonek
Sadzonki pozyskaliśmy od czołowych polskich szkółkarzy specjalizujących się w dereniu jadalnym, którzy doradzili nam dobór odmian pod przetwórstwo towarowe:
Szkółka Cornus (Mariusz i Olga Zasępa, Gostolin, Mazowsze)
Jedna z największych kolekcji odmian derenia w Polsce i Europie. Współpracuje z Arboretum Bolestraszyce i prof. Swietłaną Klimienko (Ogród Botaniczny Państwowej Akademii Nauk Ukrainy w Kijowie). Regularny uczestnik Festiwalu Derenia w Bolestraszycach i targów sadowniczych TSW i Gardenia.
Szkółka Carya (pojemnikowa szkółka nietypowych roślin owocowych)
Najdłuższy staż i największe doświadczenie w uprawie wielkoowocowych odmian derenia w Polsce. Specjalizacja w odmianach przydatnych do uprawy towarowej i plantacyjnej.